Gravelfietsen in Nederland: zand in plaats van grind

Gravelfietsen groeide de afgelopen jaren hard, ook in een land zonder grind. Wat in Nederland doorgaat voor gravel is meestal zand, klinker of halfverharding — en dat blijkt in de praktijk uitstekend te werken.

Wat Nederlands gravel is

Echt grind ligt hier nauwelijks. Wel zijn er duizenden kilometers onverharde landbouwwegen, bospaden, dijkjes en jaagpaden. Die zijn met een gravelbike goed te rijden en met een racefiets niet, en dat is precies het punt.

Het voordeel is de rust. Onverharde routes lopen buiten het autoverkeer en vaak ook buiten de fietspaden, waardoor je in dichtbevolkt gebied toch alleen rijdt.

Waar het het beste is

De Veluwe, de Utrechtse Heuvelrug en de Sallandse Heuvelrug hebben de meeste bospaden. De Achterhoek en Drenthe hebben veel zandwegen tussen de akkers. In het rivierengebied liggen lange onverharde jaagpaden langs de dijken.

De polders en het westen bieden minder; daar is vrijwel alles verhard.

Materiaal

Bandenbreedte doet meer dan wat dan ook. Vanaf ongeveer 38 millimeter wordt los zand hanteerbaar. Smaller dan dat en je zakt weg zodra het droog en rul wordt.

Na een droge periode wordt zand rul en zwaar; direct na regen rijdt het juist stevig. Dezelfde route kan daardoor per week compleet anders aanvoelen.

Toegang

Niet elk bospad is vrij toegankelijk. Natuurbeheerders sluiten paden af in het broedseizoen of om erosie tegen te gaan. Bordjes serieus nemen scheelt discussie en houdt de paden open voor iedereen.